Mezun iş platformlarında kayıt ile giriş arasındaki mesafe

Mezun ağlarının kariyer tarafında en sık kullanılan gösterge üye sayısıdır. Kurumsal mezun ağı alanından gelen yeni ölçümler ise bu göstergenin tek başına ne kadar az şey anlattığını gösteriyor: kayıt olmakla platformu kullanmak arasında geniş bir açıklık var ve bu iki sayı çoğu zaman aynı raporda yan yana konmuyor.

Kayıt oranı yüzde 62, yılda ortalama üç giriş

Kurumsal mezun ağı yazılımı geliştiren PeoplePath, bir Fortune 500 profesyonel hizmetler şirketinden ayrılan 70 binden fazla kişiyi bir yıl boyunca izlediği çalışmanın sonuçlarını aktardı. Şirkete göre ayrılanların yüzde 62'si mezun platformuna kayıt oldu. Buna karşılık ortalama üye yıl boyunca platforma yalnızca üç kez giriş yaptı; aktarılan tabloya göre üyelerin ancak dörtte biri yıl içinde en az bir kez giriş yaptı [3].

Aynı çalışmanın ikinci yarısı ilkinden daha ilginç. Giriş yapıldığında platform boş durmuyor: giriş yapan ortalama bir üye yıl içinde 22 iş araması yürüttü ve üç başvuru gönderdi [3]. Yani tabloda görünen sorun aracın işe yaramaması değil, araca hiç dönülmemesi. Şirket bu nedenle program sağlığının ölçüsü olarak kayıt sayısını değil giriş sayısını öneriyor. Ölçüt böyle değiştiğinde "kaç üyemiz var" rakamı bir kullanım göstergesi olmaktan çıkıyor.

Küçük ağda tablo değişiyor

Aynı şirketin yayımladığı Dünya Ekonomik Forumu örneğinde sayılar başka bir yöne işaret ediyor. 2024'te kurulan mezun ağı 2025'te dijital bir platforma taşındı ve platformdaki ilk yılın sonunda bin kişiyi aştı. Karşılama e-postası alan mezunların yüzde 81'i altı ay içinde platforma giriş yaptı, ortalama giriş sayısı lansmandan bu yana üç olarak bildirildi. Aynı örnekte ağın yüzde 7'lik bir yeniden işe alım oranını desteklediği belirtiliyor [5].

İki örnek arasındaki en görünür fark ölçek. Bin kişilik bir ağda karşılama akışı yürüyor; 70 binlik bir havuzda aynı akış aynı sonucu vermiyor. Bu, iki vaka farklı kurumlara ait olduğu için tek başına bir kural kurmaya yetmez, ancak "önce herkesi kaydedelim" yaklaşımının sınırına işaret ediyor.

Şirket ağı ile üniversite ağı aynı şey değil

Bu sayıların tamamı şirket mezun ağlarına, yani eski çalışanlara ait. Üniversite mezun ağlarıyla sık sık aynı cümlede anılsalar da işe alım tarafında şirket ağını ölçmek yapısal olarak daha kolay: işe alan kurumla ağı işleten kurum aynı, dolayısıyla "bu kişi ağdan mı geldi" sorusunun cevabı kendi kayıtlarında duruyor. EY, dış işe alımlarının yaklaşık yüzde 15'inin mezun topluluğundan geldiğini bildiriyor ve ağın bir milyondan fazla üyesi olduğunu belirtiyor. Şirketin 2021 tarihli küresel mezun anketinde katılımcıların yüzde 84'ü bir meslektaşını yönlendirebileceğini, yüzde 70'i kurumu çalışılacak yer olarak önerebileceğini, yüzde 31'i geri dönmeyi düşünebileceğini söylemişti [6].

Üniversite tarafında bu zincirin son halkası kurum dışında kalıyor: mezunu işe alan üçüncü bir işveren olduğu için, bir işe girişin ağ üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediğini üniversitenin doğrulama imkânı sınırlı.

Türkiye'de elde kanal değil sonuç var

Türkiye'de karşılaştırılabilir bir kanal ölçümü yayımlanmıyor. TÜİK'in 23 Temmuz 2026'da haberleştirilen 2025 Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, mezunun işi hangi kanaldan bulduğunu değil, ne kadar sürede bulduğunu veriyor. Lisans mezunlarında ortalama ilk iş bulma süresi 2024'te 14,4 ay iken 2025'te 14,2 aya indi; ön lisansta 16 aydan 15,8 aya geriledi [1][2]. Kayıtlı istihdam oranı ise ters yönde hareket etti: lisansta yüzde 75'ten yüzde 73,9'a, ön lisansta yüzde 66,4'ten yüzde 65,7'ye geriledi [1]. Çalışan lisans mezunlarının yüzde 56,7'si eğitim aldığı alanla uyumlu bir işte; ön lisansta bu oran yüzde 50,8 [1][2].

Bu iki veri kümesi birbirinin yerine geçmiyor. TÜİK verisi sonucun ne olduğunu söylüyor, kurumsal platform verisi ise aracın ne kadar kullanıldığını. Bir mezun ağının kariyer iddiasını sınamak için ikisinin de gerekli olduğu, elde yalnızca üye sayısı varken ikisinin de bulunmadığı söylenebilir. Kurumsal raporlamada bunun karşılığı basit bir alışkanlık değişikliği olurdu: üye sayısının yanına yıl içinde en az bir kez giriş yapan kişi sayısını da koymak.