Mezun etkinliği neden buluşmadan zirveye kayıyor?

Mezun etkinliği denince akla uzun süre tek bir sahne geldi: kampüse dönüş, toplu fotoğraf, kısa bir tören. Oysa kurumların kendi yayımladığı duyurulara bakıldığında etkinliğin adı da, formatı da, düzenleyicisi de değişiyor. Aşağıda dört kurumun — üçü üniversite, biri mezun derneği — kendi kaydına ve bir kamu portalının verisine bakarak mezun etkinliklerindeki biçim değişimini ve bu değişimin ölçülüp ölçülmediğini inceledik. Sonuç kısaca şu: format çeşitleniyor, ölçüm çeşitlenmiyor.

Buluşmanın yanına sektör odaklı zirve ekleniyor

Dokuz Eylül Üniversitesi'nin haber sayfasına göre, üniversitenin Kariyer Planlama ve Mezunlarla İlişkiler Koordinatörlüğü sağlık alanına odaklanan kariyer zirvesinin bu yıl onuncusunu düzenledi; program 28-29 Nisan tarihlerinde iki gün sürdü [1]. Etkinliğin içeriği nostalji değil, işgücü piyasasıydı: kamu ve özel sektörde çalışan sağlık kurumlarının katılımcılara insan kaynakları politikaları, işe alım süreçleri ve çalışma koşulları hakkında bilgi vermesi planlanmıştı; ilk günde paneller ve oturumlar yapıldı, kurumsal tanıtım stantları kuruldu [1]. Buradaki asıl ayrıntı, etkinliğin mezun ilişkileri birimi tarafından düzenlenip içeriğinin sektöre bağlanması. Yani mezunla ilişki, yılda bir günlük bir tören yerine tematik bir programa taşınmış oluyor.

Çevrim içi format ve derneğin düzenleyici rolü

İkinci örnekte düzenleyici üniversite değil, mezun derneği. BÜMED'in duyurusuna göre dernek, 3İK iş birliğiyle Boğaziçi Kariyer Zirvesi'ni dördüncü kez, 28-29 Şubat 2024'te çevrim içi düzenleyeceğini duyurmuştu [2]. Duyuru, sektörün önde gelen şirketlerinde çalışan mezunların öğrenciler ve yeni mezunlarla buluşacağını, katılımın yalnızca Boğaziçi topluluğuna açık ve kontenjanın sınırlı olduğunu, kaydın bir kariyer platformu üzerinden alındığını belirtiyor [2]. Çevrim içi format burada iki şeyi aynı anda yapıyor: coğrafi engeli kaldırıyor, ama kapalı kontenjanla etkinliği bir topluluk içi ayrıcalığa dönüştürüyor. Duyuru etkinlik öncesinde yazıldığı için sonucu değil planı bildirir; gerçekleşen katılım bu kaynaktan DOĞRULANAMADI.

Sayı yayımlamak bir kurum kültürü meselesi

Formatın değiştiğini söylemek kolay; kaç kişiye ulaştığını söylemek zor. Bu noktada yurt dışı örnekleri ayrışıyor. Cornell Üniversitesi'nin mezun yayınına göre 2026 buluşma haftasonuna yaklaşık 7.500 mezun ve misafiri katıldı; 1991 sınıfı 35. yılında 438 kişiyle, 2021 sınıfı 5. yılında 1.020 kişiyle geldi. Katılımcılar Mississippi ve Nebraska dışındaki 48 eyaletten, ayrıca Porto Riko ve Washington DC'den; yurt dışından ise Avustralya ve Hong Kong kadar uzak yerlerden ulaştı [3]. Asbury Üniversitesi ise etkinliği doğrudan “sayılarla” anlattı: 34 eyalet ve yedi ülkeden 1.200'den fazla mezun, hafta sonuna yayılmış 65'ten fazla ayrı etkinlik, diplomasını 77 yıl önce almış 1949 mezunu en kıdemli katılımcı, 100 kişiyle en kalabalık sınıf olan 1976 ve programı yürüten yaklaşık 200 personel, öğrenci, mezun lideri ve gönüllü [4]. İncelediğimiz Türkiye örneklerinin ikisinde de bu türden katılım sayısı yayımlanmamış; kaç kişinin katıldığı, kaçının çevrim içi bağlandığı DOĞRULANAMADI [1][2].

Coğrafya: ülke bazlı mezun yapıları

Etkinliğin biçimini belirleyen bir başka değişken, mezunun nerede yaşadığı. Türkiye'de eğitimini tamamlayan uluslararası mezunlar için kurulan yapıyı YTB'nin portalı şöyle özetliyor: “2022 yılı itibariyle 30 ülkede 34 Türkiye Mezunları Derneği bulunmaktadır” [5]. Aynı sayfa, bu derneklerin geliştirdiği projelerin desteklendiğini ve 2022'de yüzün üzerinde projenin finanse edildiğini belirtiyor [5]. Bu, kampüs merkezli tek bir günün yerine ülke ülke dağılmış, yerelde program üreten bir örgütlenme modeli anlamına geliyor. Ancak sayfadaki dernek listesi tarayıcıda dinamik yüklendiği için hangi ülkelerde hangi derneklerin bulunduğunu ve 2022'den bu yana sayının değişip değişmediğini göremedik.

Neyi hâlâ bilmiyoruz

Elimizdeki belgeler formatın çeşitlendiğini gösteriyor: tematik zirve, çevrim içi oturum, ülke bazlı dernek. Göstermedikleri de en az bunun kadar önemli. Çevrim içi bir zirveye kaç mezunun bağlandığı, yüz yüze formatın çevrim içi formata göre daha yüksek katılım üretip üretmediği, aynı kişinin ertesi yıl geri gelip gelmediği bu kaynaklarda yok. Türkiye'de mezun etkinliklerinin katılımını sistematik biçimde ölçen ve yayımlayan bir kurum raporuna bu araştırmada rastlanmadı; bu boşluğu doldurduğunu iddia eden bir sayı da bu yazıda kullanılmadı.