Kariyer fuarı yeniden salonda: katılım sayıları ne gösteriyor, Türkiye'de ne kaydediliyor

Salgın döneminde ekrana taşınan kariyer fuarları, ABD'de yeniden salonlara dönüyor ve öğrenciler de işverenler de bu tercihi katılım sayılarıyla gösteriyor. Ulusal Kolejler ve İşverenler Birliği (NACE) kariyer merkezleri anketine göre yüz yüze fuarlara katılan öğrenci sayısının medyanı 2021-22'de 419 iken 2023-24'te 700'e çıktı; sanal fuarlarda aynı sayı 295'ten 93'e indi [1]. Türkiye'de ise 2019'dan bu yana bölgesel kariyer fuarları öğrenci ve mezunları işverenlerle buluşturuyor [3].

Kariyer merkezleri ve mezun ofisleri için soru, hangi fuar biçiminin kimi getirdiği ve bunun nasıl ölçüldüğü. ABD'deki iki anket bu soruya sayıyla yanıt veriyor; Türkiye'deki duyuru belgeleri ise fuarların nasıl kurulduğunu anlatıyor.

Kariyer merkezlerinin sayıları

ABD'de kariyer merkezlerinin verisi, yüz yüze fuarların işveren katılımında da toparlandığını gösteriyor. NACE'nin 2024-25 Kariyer Hizmetleri Kıyaslama anketinde yüz yüze fuarlara katılan kurum sayısının medyanı 2021-22'deki 98,5'ten 109'a yükseldi; sanal fuarlara katılan kurum sayısının medyanı aynı dönemde 37 azaldı [1]. Anket 9 Ekim–30 Kasım 2024 arasında NACE üyesi kurumlara uygulanmış, 551 yanıt alınmış ve yanıt oranı yüzde 29,3 olmuş [1].

Kariyer merkezlerinin 2024-25 planları da aynı yöne işaret ediyor. Yanıt verenlerin yüzde 93,9'u yüz yüze fuar düzenleyeceğini, yüzde 33,2'si sanal fuar, yüzde 6,3'ü ise aynı anda hem salonda hem çevrim içi yürüyen karma bir fuar düzenleyeceğini bildirdi [1]. Sanal biçim ortadan kalkmıyor, ancak planlarda yüz yüze fuarın gerisinde kalıyor.

İşverenler neyi etkili buluyor

İşveren tarafında sanal fuara katılım üç yılda belirgin biçimde azaldı. NACE'nin 2025 Staj ve Co-op anketine göre sanal kariyer, iş ya da staj fuarına katıldığını bildiren işverenlerin oranı 2021'de yüzde 94,2 iken 2023'te yüzde 74,0'a, 2024'te yüzde 58,8'e geriledi [2]. 2023-24'te yüz yüze fuarlar ve kampüste işe alım, yanıt verenlerin üçte ikisinden fazlası tarafından etkili bulundu; sanal fuarları ve sanal işe alımı etkili bulanlar beşte birin altında kaldı [2].

Bu anket 16 Ekim 2024–2 Ocak 2025 arasında yapıldı ve 247 kurumu kapsıyor: 208 NACE üyesi kurum, uygun üyelerin yüzde 24,8'ini oluşturuyor, bunlara 39 üye olmayan şirket ekleniyor [2]. Soru staj adaylarını bulma yöntemleri üzerine; yani bulgu mezun işe alımından çok stajyer arayışını yansıtıyor [2].

Türkiye'de bölgesel fuarların düzeni

Türkiye'de üniversitelerin ortak kariyer fuarları, Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi'nin koordine ettiği bölgesel bir takvim içinde yürüyor. İlk kez 2019'da “Yetenek Her Yerde” temasıyla düzenlenen Bölgesel Kariyer Fuarları, tüm üniversitelerin öğrenci ve mezunlarını kurum ve kuruluşlarla bir araya getiren etkinlikler olarak tanımlanıyor [4]. Trakya Kariyer Fuarı 17-18 Şubat 2025'te Çanakkale'de, ev sahibi üniversite ile 4 paydaş üniversitenin iş birliğinde düzenlendi [4].

Fuarlar birden çok üniversitenin ortak işi olarak kuruluyor. Ege Kariyer Fuarı 26-27 Şubat 2025'te Manisa Celal Bayar Üniversitesi ev sahipliğinde yapıldı ve hazırlık çalıştayına 15 paydaş üniversitenin rektörleri ve insan kaynakları ofisi yetkilileri katıldı [3]. Fuarın amaçları arasında öğrencilerin ve mezunların iş ve staj imkânlarına erişimini kolaylaştırmak sayılıyor; programda seminerler, atölyeler ve mülakat simülasyonları yer alıyor [3]. Orta Karadeniz Kariyer Fuarı ise 14-15 Nisan 2025'te Samsun Üniversitesi ev sahipliğinde, 6 üniversitenin desteğiyle düzenlendi; duyuruya göre bölgesel fuarlar 13 farklı şehirde gençlerle buluşuyor [5].

Kayıt var, sonuç sayısı yok

Türkiye'deki fuarlarda katılımcı kaydı dijital bir kapıdan geçiyor, ancak incelenen duyuru belgelerinde katılım ya da işe alım sayısı yer almıyor. Orta Karadeniz fuarına girmek için Yetenek Kapısı üzerinden başvuru yapmak ve fuar sayfasından alınan QR kodu girişte okutmak gerekiyor [5]. Bu düzen, kaç öğrencinin ve kaç mezunun kaydolduğunu gösterebilecek bir kayıt üretiyor. Buna karşılık ele alınan üç belge tarih, yer, paydaş üniversite sayısı ve etkinlik türlerini veriyor; ziyaretçi sayısı, katılan işveren sayısı ya da fuardan doğan staj ve iş teklifi bu belgelerde bulunmuyor [3][4][5].

Mezun ofisleri için çıkarımlar

ABD verisi, yüz yüze fuarın hem öğrenci hem işveren katılımında yeniden ağır bastığını, sanal fuarın ise işverenlerin gözünde etkisini yitirdiğini gösteriyor. Türkiye'de bölgesel fuarlar mezunları da hedef kitleye açıkça dahil ediyor ve dijital kayıtla çalışıyor; bu kayıt bugün duyurularda bir sonuç göstergesine dönüşmüş değil.

• Fuar sonrası raporda katılan kurum ve kişi sayısını medyan ya da toplam olarak, bir önceki yılla karşılaştırmalı yayımlayın.
• Kayıtlarda öğrenci ile mezunu ayrı işaretleyin; mezun katılımı ancak ayrı sayıldığında izlenebilir.
• İşverenlere fuardan birkaç ay sonra kısa bir soru gönderin: kaç staj ve iş teklifi fuardaki temastan doğdu.
• Sanal fuarı yüz yüze fuarın yerine değil, belirli bir kitle için ek bir biçim olarak değerlendirin ve katılımını ayrı raporlayın.