Sponsorlu mezun etkinliğinde karşılık: logo, sahne süresi, katılımcı verisi

Üç kalem, üç ayrı birim

Bir mezun buluşmasının duyurusunda sponsorluğun karşılığı tek kalemle görünür: afişin altındaki logo. Oysa ilan edilmiş sponsorluk listeleri karşılığın en az üç birimden oluştuğunu gösteriyor. Yüzey: logo, stant metrekaresi, materyal baskısı. Zaman: sahnede dakika. Erişim: salondaki kişiye ulaşma imkânı. Üçü aynı sözleşmede durur; duyuruda yalnız birincisi görünür.

Kalemlerin nasıl fiyatlandığını görmek için kongre ölçeğindeki bir listeye bakmak yeterli. Türkiye 30. Uluslararası Madencilik Kongresi ve Sergisi'nin (IMCET 2027) sponsorluk sayfasında en üst paket 40.000 avro karşılığında en çok 30 metrekare stant alanı, beş kişilik ücretsiz kayıt ve gala yemeğinde on kişilik masa içeriyor; alt kademeler 30.000 ilâ 20.000 avroda 15 metrekare stantla sıralanıyor. Ayrı bir kalem olan "Özel Sunum" ise 5.000 avroya, programda tarihi ve yeri ilan edilen 30 dakikalık bir sunum imkânı tanıyor [1]. Aynı sayfada katılımcı listesi, e-posta adresi veya iletişim bilgisinin sponsora verilmesine dair hiçbir madde yok [1].

Uluslararası etkinlik yazınında kalemler benzer sıralanıyor: logo, sosyal medya anması, ücretsiz bilet, stant, e-posta duyurusu ve kademeye göre beş ilâ on dakikalık konuşma ya da açılış konuşmacısını takdim hakkı. Katılımcı profili — unvan, sektör, coğrafi dağılım — orada sponsoru ikna etmek için sunulan toplu bilgidir; teslim edilen bir kalem değil [2].

Görünürlük sırası: logo, sahne, veri

Üç kalem katılımcı açısından farklı görünürlükte. Logo duyuruda vardır. Sahne süresi duyuruda genelde yazmaz, ama etkinlik günü salondaki herkes fark eder: mikrofon kimde, kaç dakika. Katılımcı verisinin paylaşımı ise ne duyuruda ne salonda görünür; çoğu zaman sonradan gelen bir e-postayla anlaşılır. Karşılığın en zor izlenen kısmı budur; yazılı zemini en ayrıntılı düzenlenmiş olan da odur.

Veri paylaşılacaksa: iki ayrı belge

Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Resmî Gazete: 10 Mart 2018, sayı 30356) [4] aydınlatmanın asgari içeriğinde kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceğini ve hukuki sebebi açıkça istiyor. "Alıcı grubu" ise verinin aktarıldığı gerçek veya tüzel kişi kategorisi olarak tanımlanıyor; aydınlatmada aktarım amacı ile alıcı grupları belirtilmek zorunda [3].

Metnin mezun etkinliği açısından en belirleyici dört hükmü şunlar [3]:

• Aydınlatma, veri açık rızaya da başka bir işleme şartına da dayansa her durumda yapılır.
• Amaç değiştiğinde aydınlatma ayrıca yapılır. "Etkinlik organizasyonu" için toplanan verinin sonradan sponsora aktarılması, amacın değiştiği hâllerden biridir.
• İşleme açık rızaya dayanıyorsa aydınlatma ile rızanın alınması ayrı ayrı yapılır. Tek kutucuğun altına iliştirilmiş uzun metin bunu karşılamaz.
• Amaç belirli, açık ve meşru olmalı; muğlak ya da başka amaçlar sezdiren ifadeler kullanılamaz.

Rıza için Kurum üç unsur sayıyor: belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması, özgür iradeyle açıklanması. Konusu belirsiz "battaniye" rıza geçersiz; ispat veri sorumlusuna ait; rıza geri alınabiliyor ve geri alma ileriye dönük sonuç doğuruyor [5]. İkinci ölçüt, katılımın rızaya bağlanıp bağlanmadığı: Kurum, hizmetin açık rıza şartına bağlanmasını dürüstlük ve ölçülülük ilkelerine aykırı bulmuş, bunun rızayı sakatladığını değerlendirmiş ve idari yaptırım uygulamıştır [6]. "Kutucuğu işaretlemeyen kayıt olamaz" kurgusu bu tartışmanın içindedir.

İspatın nasıl kurulacağına dair somut bir yöntem örneği de var. Bir üniversitenin etkinlik kılavuzu (26/05/2022 revizyonu) fiziki etkinliklerde aydınlatma metninin A3 çıktısının salon girişine konulmasını, ispat yükü nedeniyle imzalatmanın tercih edilebileceğini, kayıt rızası için "yeşil rozet veya yeşil alan" yöntemini ve çevrim içi rızalarda zaman damgalı, e-imzalı log tutulmasını yazıyor. Aynı kılavuz aydınlatma metni ile açık rıza formunu iki ayrı belge olarak veriyor [7]; sponsora aktarımı ise düzenlemiyor.

Karşılaştırmak için sorulacaklar

Bir mezun kuruluşunun sponsorluk karşılığını başka bir kuruluşunkiyle karşılaştırabilmesi için duyurunun değil, sözleşmenin ve kayıt formunun okunması gerekir:

1. Karşılık hangi birimle yazılmış: metrekare mi, dakika mı, gösterim mi, kişi mi?
2. Veri paylaşılacaksa hangi alanlar: yalnız ad-kurum mu, e-posta ve telefon da mı?
3. Alıcı, sponsorun adıyla mı, yoksa "iş ortaklarımız" gibi bir kategoriyle mi anılıyor?
4. Aktarım ne zaman yapılıyor: kayıt anında mı, sonrasında mı?
5. Rıza vermeyen mezun etkinliğe aynı koşullarla katılabiliyor mu?
6. Rızanın alındığı nasıl kayda geçiyor ve geri alındığında sponsordaki kopyaya ne oluyor?

Bu sorular sponsorluğun büyüklüğünü de belirler. Yüzey ve zaman kalemleri sözleşmeye baştan yazılabilir; erişim kaleminin büyüklüğü ancak kaç kişinin rıza verdiği belli olunca ortaya çıkar — pazarlık anında iki tarafın da sayısını bilmediği tek kalem budur. Kaba bir kıyas: yukarıdaki listede 30 dakikalık sunumun fiyatı en üst paketin sekizde biri düzeyinde kalıyor (5.000/40.000 — bu oran bu yazının kendi hesabıdır) [1].