Mezun mentorluk programları 2025-2026: takvimler, şartlar ve elimizdeki kanıt

Mezunları öğrencilerle eşleştiren mentorluk programları, mezun derneklerinin ve kariyer merkezlerinin yıllık takviminde artık sabit bir kalem. 2025-2026 döneminde açılan çağrılara ve bu yıl yayımlanan bir hakemli çalışmaya birlikte bakınca tekrarlayan bir çerçeve görünüyor: gönüllü mezun, ilan edilmiş bir takvim, aylık asgari görüşme taahhüdü ve bir akademik yıllık süre.

Türkiye'den iki örnek: takvim ve ön koşullar

İTÜ Mezunları Derneği (İTÜMD), 2025-2026 mentorluk programı için başvuruları açtığını duyurdu. Derneğin duyurusuna göre başvuranların İTÜMD üyesi olması, başvuru formunu doldurması ve ekim-kasım aylarında düzenlenen iki saatlik ücretsiz mentorluk eğitimlerinden birine katılması isteniyor. Program kasım-haziran arasında yürüyor; mentorlardan eşleştirildikleri menteelere ayda en az bir saat ayırmaları bekleniyor ve süreç boyunca kendilerine atanan Mentor Danışmanları destek veriyor. Aynı duyuruda dernek, programdan 2014'ten bu yana 5.000'den fazla öğrencinin yararlandığını ve İTÜ'nün 150.000'i aşan bir mezun kitlesi bulunduğunu belirtiyor. [1]

Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği'nin (BÜMED) NextGen Mentorluk Programı ise 2025-2026 dönemi için gün gün bir takvim yayımladı: başvurular 5-19 Kasım 2025, mentor-mentee eşleştirmesi 20 Kasım - 12 Aralık 2025, program başlangıcı 15 Aralık 2025. Mentor olabilmek için Boğaziçi Üniversitesi mezunu olmak, en az beş yıl profesyonel deneyime sahip olmak ve Boğaziçi Network üyeliği şartı aranıyor. Katılımcılardan oryantasyona katılmaları, ayda en az bir kez ve en az bir saat görüşmeleri (çevrim içi ya da yüz yüze, karşılıklı mutabakatla) ve program sonunda geri bildirim vermeleri isteniyor. [2]

İki programın ortak paydası dikkat çekici: üyelik ya da eğitim gibi bir giriş eşiği, ilan edilmiş bir eşleştirme dönemi ve aylık temas yükümlülüğü.

ABD'den bir örnek: eşleştirmeyi algoritma kuruyor

Inside Higher Ed'in 6 Ekim 2025 tarihli haberine göre Pennsylvania'daki Gettysburg College, Alumni Mentoring Program adlı uygulamasını 2025 güz döneminde 2027 sınıfıyla başlattı; ilk turda 81 üçüncü sınıf öğrencisi ve mezun yer aldı. Görüşmeler ekim-mart arasında aylık yapılıyor, eşleştirme connectGettysburg adlı kariyer ağı platformunda bir bilgisayar algoritmasıyla kuruluyor, mezunlara ise e-posta, sosyal medya ve mezun dergisi üzerinden ulaşılıyor. Haberde kurumun Kariyer Merkezi'nden Billy Ferrell'e yer veriliyor ve programın mezuniyet sonrası hayata dair "gerçek dünya" becerilerine odaklandığı aktarılıyor. [3]

Aynı haber, talebin ve boşluğun ölçüsüne dair anket verileri de aktarıyor: Inside Higher Ed'in 2024 baharındaki Student Voice anketinde öğrencilerin %29'u üniversitelerinin kendilerini mentorlarla buluşturmasını istediğini söylüyor; 2023 tarihli bir öğrenci anketinde %45'i kariyer merkezlerinin profesyonel mentor bulmaya yardımcı olması gerektiğini belirtiyor. 2021 anketinde ise öğrencilerin %45'i bir mentora ne soracağını bilmediğini, %27'si mentorluk ilişkisini nasıl kullanacağından emin olmadığını söylemişti. Yani sorun yalnızca arz değil; ilişkinin nasıl yürütüleceği de öğrenilmesi gereken bir şey. [3]

Araştırma ne diyor?

Journal of Engineering Education Transformations dergisinde 12 Ocak 2025'te yayımlanan hakemli bir çalışma (Gupta, Nanda, Sawhney ve Gupta), Hindistan'daki bir teknik yükseköğretim kurumunda yürütülen resmî bir mezun mentorluk modelini inceledi. Bir yıl boyunca 56 öğrenci mentee ve 10 mezun mentor izlendi; katılımcı algıları, deneyimleri ve performans göstergeleri nicel ve nitel yöntemlerle birlikte analiz edildi. Yazarların vardığı sonuç, mezun mentorluğunun yapılandırılmış biçimde uygulandığında orta ve uzun vadede öğrenci çıktıları üzerinde anlamlı olumlu etkisi olduğu yönünde; çalışma aynı zamanda uygulamada iyileştirme gerektiren yönlere de işaret ediyor. [4]

Bu bulguyu okurken ölçeği akılda tutmak gerekiyor: örneklem küçük ve tek bir kurumdan. Sonuç bir eğilim işareti sayılabilir, genellenebilir bir kural değil.

Kaynakların niteliği üzerine bir not

Bu derlemede kullanılan dört kaynak aynı ağırlıkta değil. [1] ve [2], ilgili mezun derneklerinin kendi duyuru ve tanıtım sayfaları; yani programların kendi beyanları, bağımsız bir doğrulama içermiyorlar. Buradaki katılımcı sayıları ve tarihler kurumun kendi açıklamasıdır. [3] bir yükseköğretim haber sitesinin haberi; aktardığı anket verileri de yayının kendi anketlerine ve üçüncü taraf araştırmalara dayanıyor. [4] ise hakemli bir akademik dergide yayımlanmış bir çalışma. Programların vaat ettiği fayda ile ölçülmüş fayda arasındaki farkı bu ayrım üzerinden okumak yerinde olur.

Mezun tarafında pratik sonuç sade: 2025-2026 çağrılarında giriş eşiği çoğunlukla üyelik ve kısa bir eğitim, taahhüt ise ayda bir saat düzeyinde. Başvuru pencereleri dar olduğu için takvimi kaçırmamak, katılmaya karar verenler açısından belirleyici oluyor.